کارنامه
اثر گاباپنتين در پيشگيري از سردرد ناشي از کمبود اکسيژن به علت فشارکم آن: يک کارآزمايي باليني دوسوکور تصادفي‌سازي شده

نويسندگان: جعفريان، ابوالفضلي، گروهي، رضايي و لطفي. بخش نورولوژي بيمارستان شريعتي، اميراعلم و مرکز تحقيقات نورولوژي بيمارستان امام، تهران.
Journal of Neurology, Neurosurgery and Psychiatry (Impact Factor: 3.857), 2008 Mar; 79 (3): 321-3.

مقدمه: سردرد ناشي از ارتفاع بالا، شايع‌ترين نشانگان مغزي است که اغلب در افرادي که به ارتفاعات مي‌روند، ديده مي‌شود و مي‌تواند ادم مغزي تهديد‌کننده حيات ايجاد کند. علايم آن عبارت است از سردرد، از دست دادن اشتها، تهوع و استفراغ، خستگي، گيجي و بي‌خوابي.
گاما آمينوبوتيريک اسيد (GABA)، يکي از نوروترانس‌ميترهاي مهاري شناخته شده است و گاباپنتين نيز يک داروي تقليد‌کننده آثار گابا، همراه با آثار قوي ضد تشنجي. بنابراين اين مطالعه، براي بررسي آثار و ايمني و اثربخشي اين دارو در پيشگيري از اين نوع سردردها طراحي شد.

روش اجرا: اين کارآزمايي باليني دوسوکور تصادفي‌سازي شده، با بررسي روي 204 فرد واجد شرايط در کلينيک هتل کوهستاني توچال در مدت زمان فوريه تا آوريل 2004 انجام گرديد. اين محل در ارتفاع 3500 متري از سطح دريا قرار دارد. شرکت‌کنندگان طي 45 تا 100 دقيقه، از ارتفاع 1600 متر به 3500 متر منتقل شدند. سن افراد بين 15 تا 65 سال بود و حداقل 7 هفته پيش از صعود، در ارتفاع 1200 تا 1500 متري مانده بودند. سپس همگي به دو گروه مساوي تقسيم شدند. براي گروه اول، يک کپسول 600 ميلي‌گرمي گاباپنتين و گروه ديگر، يک کپسول مونوهيدرات لاکتوز (به عنوان دارونما) تجويز شد. حداکثر زمان پيگيري بيماران، 24 ساعت بود. پيامد اوليه، بررسي بروز و شدت سردرد ناشي از ارتفاع بالا و طول مدت دوره‌هاي بدون سردرد از زمان شروع مطالعه و پيامدهاي ثانويه و در نهايت، ميزان بروز بيماري حاد کوهستان (AMS) در نظر گرفته شد.

نتايج: از مجموع 262 فردي که در طول مدت مطالعه، وارد هتل مذکور شدند، 204 نفر با ميانگين سني 5/31 سال، وارد طرح گرديدند (76 زن و 128 مرد). ميزان اشباع اکسيژن هموگلوبين، فشارخون، تعداد ضربان قلب، ميزان مصرف الکل و سيگار و سابقه سردردهاي ميگرني بررسي شد. بروز سردرد ناشي از ارتفاع بالا در دو گروه، اختلاف معني‌داري نداشت (P=0.09)، اما سردردهاي شديد و متوسط ناشي از ارتفاع بالا در گروه گاباپنتين، به طور معني‌داري کمتر بود (P=0.03). همچنين طول دوره‌هاي بدون سردرد در گروه گاباپنتين، بيشتر از گروه دارونما گزارش شد. از سويي، ميزان ابتلا به AMS نيز در گروه گاباپنتين نسبت به دارونما، پايين‌تر بود (P=0.03). خواب آلودگي، شايع‌ترين عارضه جانبي بود که در گروه گاباپنتين بيشتر ديده شد. ديگر عوارض، تفاوت معني‌داري بين دو گروه نداشتند.

بحث: گاباپنتين در پيشگيري از اشکال شديد سردردهاي ناشي از ارتفاع بالا اثربخش است، به‌طوري که پروفيلاکسي با گاباپنتين و نداشتن سابقه ميگرن، بروز اين نوع سردردهاي متوسط تا شديد را به تاخير مي‌اندازد.

مشاهده مطلب ارسال شده بعد