سال 4 | شماره 190 | سه شنبه 21  بهمن  1388 | 12 صفحه

 

نمایش جزئیات مطلب / زمان مخابره مطلب :4/3/1388      15:1:0      تعداد بازديد كنندگان مطلب:795



نگاهي بر بليچينگ، يکي از پرطرفدارترين اقدامات دندانپزشکي - دکتر سيامک شايان‌امين
سپيددندان


دندان‌ها پس از درمان‌ريشه ممکن است دچار تغيير رنگ شوند. شايع‌ترين و شديدترين علت اين تغيير رنگ حذف ناقص و باقي ماندن مواد پرکننده در اتاقک پالپي است که موجب تيره شدن رنگ دندان مي‌شود. عامل اصلي تغيير رنگ، باقي ماندن سيلر چه از نوع ZOE و چه از نوع پلاستيک‌هاست...

پيش‌آگهي سفيد کردن دندان در چنين مواردي به اجزاي تشکيل دهنده سيلر بستگي دارد. سيلرهاي حاوي ترکيبات فلزي به خوبي سفيد نمي‌شوند و به مرور زمان عود مي‌کنند. از اين اتفاق مي‌توان با حذف کامل مواد پرکننده تا سطح سرويکال مارجين لثه، هنگام درمان‌ريشه دندان، جلوگيري کرد.

باقي ماندن بافت پالپ در شاخک‌هاي پالپي تاج دندان نيز ممکن است موجب تغيير رنگ تدريجي دندان شود. شاخک‌هاي پالپي بايد حين تهيه حفره دسترسي، کاملا باز شوند تا بقاياي پالپ حذف و از به‌دام افتادن سيلر در آنها جلوگيري شود.


مواد سفيدکننده

مواد شيميايي سفيدکننده به صورت عامل اکسيدکننده عمل مي‌کنند. شايع‌ترين نوع اين مواد محلول‌هاي هيدروژن پراکسيد، با قدرت‌هاي مختلف، پربورات سديم و کاربامايد پراکسايد هستند. هيدروژن پراکسايد و کاربامايد پراکسايد، بيشتر براي سفيد کردن خارجي و پربورات سديم براي سفيد کردن داخلي کاربرد دارد، چرا که در مقايسه با دو مورد قبلي آسان‌تر کنترل شده و کم‌خطرتر است.


موارد تجويز و عدم تجويز

سفيد کردن داخلي در موارد زير تجويز مي‌شود: تغيير رنگي که منشاء آن اتاقک پالپ باشد، تغيير رنگ عاج و تغيير رنگ‌هايي که با سفيد کردن خارجي بهبود نيابد. تغيير رنگ‌هاي سطحي مينا، نواقص تشکيل مينا، از دست رفتن عاج زياد، حضور پوسيدگي و ترميم کامپوزيت‌ تغيير رنگ داده از موارد عدم تجويز سفيد کردن داخلي است. دندان با سابقه ضربه يا سن کم، گزينه مناسبي براي سفيد کردن داخلي نيستند، چرا که ممکن است در آينده دچار تحليل خارجي شوند.


سفيد کردن گام‌به‌گام دندان

روش سفيد کردن گام‌ به ‌گام دندان (walking bleach) يکي از روش‌هاي سفيد کردن داخلي دندان است که جدا از اينکه به اندازه ساير روش‌هاي بليچينگ، مانند روش ترموکاتاليک (قرار دادن ماده اکسيدکننده و استفاده از گرما) موثر است، به دليل خطر کمتر و زمان کوتاه‌تر حضور بيمار در مطب، بر ساير روش‌ها ترجيح دارد.

در روش گام ‌به ‌گام به ترتيب زير عمل مي‌کنيم:

پيش از شروع درمان، براي بيمار علت تغيير رنگ دندان، مراحل درمان و نتيجه قابل انتظار و احتمال برگشت تغيير رنگ دندان در آينده را توضيح دهيد تا برداشت روشني از درمان و نتيجه آن داشته باشد.

وضعيت بافت پري‌اپيکال و کيفيت درمان ريشه را در عکس راديوگرافيک بررسي کنيد. درمان نامناسب قبلي يا پرکردگي ريشه مشکوک نيازمند درمان ريشه مجدد پيش از سفيد کردن است.

رنگ اوليه دندان را با يک راهنماي رنگ ارزيابي کنيد و در صورت امکان از دندان در شروع درمان و حين آن عکاسي کنيد تا معياري براي شما و بيمار در براي مقايسه‌هاي بعدي موجود باشد.

دندان بايد توسط رابردم ايزوله شود. کاربرد وج در ناحيه بين دنداني ممکن است ايزولاسيون بهتري فراهم کند.

ترميم‌هاي موجود در مسير حفره دسترسي را خارج کنيد. تصحيح شکل حفره دسترسي و حذف تمام مواد پرکردگي قبلي از اتاقک پالپ، مهم‌ترين مرحله در روند سفيد کردن دندان است.

خالي کردن اتاقک پالپي که به طور کامل توسط کامپوزيت پر شده گاه بسيار مشکل است، چراکه اين مواد در برابر تراش توسط فرز مقاوم‌اند و رنگ آنها اغلب از عاج قابل تفکيک نيست. توجه کنيد که تمام کامپوزيت بايد حذف شود تا مواد سفيد کننده اجازه تماس و نفوذ به عاج را بيابند. جهت جلوگيري از تراش عاج سالم، حذف مواد ترميمي بايد با دقت انجام شود.

يک لايه نازک از عاج تغيير رنگ يافته را با يک فرز روند با هندپيس دور کم از سطح فاسيال اتاقک پالپي برداريد. به‌اين ترتيب بيشتر تغيير رنگ ( که روي سطح پالپال تجمع مي‌کند) حذف خواهد شد و توبول‌هاي عاجي جهت نفود بهتر مواد سفيد کننده باز مي‌شوند. البته انجام اين مرحله تنها در تغيير رنگ ناشي از ترکيبات فلزي باشد يا عدم دست‌يابي به نتيجه مطلوب پس از دومين يا سومين جلسه درمان، توصيه مي‌شود.

گوتاپرکا و سيلر داخل اتاقک پالپي بايد تا سطح زير مارجين لثه حذف شوند. براي اين منظور مي‌توانيد از حلال‌هايي نظير کلروفرم يا گزيلول، استفاده کنيد.

براي کاهش احتمال ريزنشت ماده اکسيد کننده به داخل کانال بايد يک لايه سمان مانند پلي‌کربوکسيلات، زينک فسفات، گلاس‌آينومر يا کويت، با ضخامت حداقل 2ميلي‌متر روي ماده پرکننده ريشه قرار دهيد.

اچ‌کردن عاج از داخل به وسيله قرار دادن اسيد فسفريک يا اسيدهاي ديگر در اتاقک پالپي، جهت حذف لايه اسمير و بازکردن توبول‌ها، اجازه نفوذ بهتر به اکسيدکننده‌ها را نخواهد داد. کاربرد مواد شيميايي قليايي در اتاقک پالپي مجاز نيست، چرا که موجب تحريک پري‌دونتال ليگامنت شده يا ممکن است باعث تحليل خارجي ريشه شود.

خمير بليچينگ را از طريق مخلوط کردن سديم پربورات و يک ماده خنثي نظير آب، سالين يا محلول بي‌حسي با قوام مشابه ماسه مرطوب، تهيه کنيد. با يک وسيله پلاستيکي، خمير را داخل اتاقک پالپ متراکم کنيد. مايع اضافه را با فشردن پنبه روي آن بگيريد. اين عمل باعث فشرده شدن و فرستادن خمير به داخل فرورفتگي‌ها نيز مي‌شود.

اضافه خمير اکسيدکننده را بگيريد و حفره دندان را با ماده سختي مانند کويت با ضخامت حداقل سه ميلي متر پانسمان کنيد. بيمار بايد توجيه شود که ماده سفيدکننده به آرامي عمل مي‌کند و سفيد شدن دندان ممکن است تا دو هفته يا بيشتر مشخص نشود.

مراجعه بعدي بيمار بايد دو تا شش هفته بعد باشد. جلسات سوم و چهارم نيز به همين ترتيب تکرار مي‌شود.

12) ترميم نهايي دندان نبايد‌ بلافاصله پس از اتمام عمل بليچينگ انجام شود، چون مواد اکسيدکننده باقي‌مانده روي قدرت اتصال کامپوزيت به دندان اثر مي‌گذارند.


عوارض سفيد کردن داخلي دندان

کاربرد مواد شيميايي و روش‌هاي سفيد کردن ممکن است موجب تحليل خارجي ريشه شود. مواد اکسيدکننده، مخصوصا پراکسيد هيدروژن 30 درصد، از طريق نواقص CEJ و انتشار از توبول‌هاي عاجي، به پريودنشيم مي‌رسند و موجب نکروز سمنتوم، التهاب PDL و تحليل ريشه مي‌شوند. سابقه ضربه به دندان و سن پايين عوامل مستعد کننده تحليل خارجي هستند، تا آنجا که به عنوان موارد عدم کاربرد بليچينگ داخلي مطرح مي‌شوند.شکستگي تاج، به دليل خشک شدن مينا و عاج و سوختگي شيميايي لثه از عوارض ديگر سفيد کردن داخلي دندان‌ها هستند.

مشاهده مطلب ارسال شده بعد



 

بیشتر بخوانید...

  امکانات مطالب
نسخه PDF ◊
مشاهده نسخه چاپي ◊
دريافت فايل مطلب (Rtf Format) ◊
مشاهده نسخه XML ◊
ارسال اين مطلب به ديگران ◊
بازگشت ◊

  فهرست مطالب مرتبط

  نظر شما درباره اين مطلب
 
 

 




 

امتياز شما به تحلیل اين مطلب


نظرات دیگران در مورد این مطلب

صفحه اصلی
  • سرمقاله
  • پزشکي و جامعه
  • سياست سلامت
  • پشت پرده
  • يک هفته با رسانه ها
  • داروخانه
  • تجهيزات پزشکي
  • روزنه
  • پاويون
  • جهان پزشکي
  • صفحه آخر

  • آرشیو
  • جستجوی پيشرفته
  • عضویت در سایت
  • فهرست مطالب
  • ارسال خبر
  • لینک های مفید
  • تماس با ما
  • درباره ما
  • RSS


1387 © کليه حقوق مادی و معنوی اين سايت متعلق به موسسه فرهنگی ابن سينای بزرگ بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است | نگارش: نرم افزار تحريريه الکترونيک - نسخه5