سال 4 | شماره 190 | سه شنبه 21  بهمن  1388 | 12 صفحه

 

نمایش جزئیات مطلب / زمان مخابره مطلب :10/6/1388      15:21:0      تعداد بازديد كنندگان مطلب:335



دکتر ناصر اصيل تهراني - چرا مردم به دندانپزشکي به عنوان يک مکان پر خطر مي‌نگرند؟
خطر ابتلا به ايدز؛ وارد نشويد


شکايت مرد مبتلا به ايدز از دندانپزشک. اين جمله تيتر خبري است که در حدود يک ماه پيش در صفحه نخست يکي از نشريات زرد، با فونت درشت به چاپ رسيده بود و از دادخواهي مردي در دادگاه حکايت مي‌کرد که بر اثر مراجعه به دندانپزشک به بيماري ايدز مبتلا شده است. اين مرد مدعي شده بود بر اثر مراجعه به مطب دندانپزشکي در حدود دو ماه قبل، بر اثر رعايت نشدن نکات بهداشتي، به بيماري ايدز مبتلا شده است...

متن اين خبر بيشتر از چند جمله نبود. ادعاي مجهول يک مرد در مورد ابتلا به بيماري ايدز و شکايت او به دادگاه، درحالي که هيچ اشاره‌اي به جزييات خبر، مثلا دلايل وي در مورد آلوده شدن به ويروس HIV در اثر درمان دندانپزشکي و حتي مراحل پيگيري اين دعوي در دادگاه يا حکم دادگاه نشده بود، اما جملات کوتاه اين خبر و البته خبرهاي مشابه طي سال‌هاي اخير، اثر خود را بر ذهن مخاطب گذاشته است: بايد از درمان‌هاي دندانپزشکي ترسيد!


هشدار از خطري که در کمين است

بيماري ايدز، بيماري مهلک قرن لقب گرفته است که در هر ساعت چند نفر بر اثر ابتلا به آن، جان خود را از دست مي‌دهند. آگاه سازي‌هاي مسوولان بهداشت و درمان دولت‌ها و NGها در اين زمينه نتيجه داده و امروز مردم بيش از پيش از خطر ابتلا به اين بيماري آگاه شده‌اند. آنها بر اثر حجم تبليغات آگاه‌کننده و هشدار‌دهنده، راه‌هاي انتقال اين بيماري را به خوبي آموخته‌اند. بسياري از آنها در مورد جزييات زندگي مدرن که ممکن است آنها را در برابر ابتلا به اين بيماري به مخاطره بيندازد، کنجکاو شده‌اند و سعي مي‌کنند از طريق برنامه‌هاي بهداشتي رسانه‌ها، پاسخ سوال‌هاي خود را جستجو کنند. رسانه‌ها، اعم از روزنامه، تلويزيون، راديو و البته صفحات پزشکي روزنامه‌ها و مجلات نيز تلاش مي‌کنند پاسخ مناسبي، در حدي که عرف حاکم بر جامعه را جريحه دار نکند، به مخاطبان خود ارايه دهند:

- آيا ويروس ايدز از طريق اقدامات پزشكي، دندانپزشكي و آزمايشگاهي منتقل مي‌شود؟

- بله. اگر پزشك و يا دندانپزشك و يا ساير کارکنان مراکز بهداشتي درماني آلوده باشند و رعايت احتياط را نكنند و يا اگر وسايل درماني آنها آلوده شده باشند و بدون ضدعفوني مورد استفاده قرار گيرند، آلودگي انتقال مي‌يابد (وب سايت آفتاب).

اما نکته‌اي که در اين ميان چندان مورد توجه مورد توجه قرار نمي‌گيرد، لزوم اطلاع‌رساني شفاف و کامل به مخاطب است؛ آنچنان که علاوه بر آگاه‌سازي از خطر ابتلا، به جزييات کامل و مبسوطي از اين بيماري دست يابد و دچار سوءتفاهم و برداشت نادرست و ديگرگونه از ماجرا نشود.

مخاطبان، اين‌گونه پيام‌هاي بهداشتي را تنها از رسانه‌هاي علمي و تخصصي دريافت نمي‌کنند! بسياري از روزنامه‌هاي غيرتخصصي و البته نشريات زرد و جنجالي نيز، تلاش مي‌کنند بر مبناي رسالت مطبوعاتي خود، در اين وادي گام بردارند و در حد توان خود، مخاطبان را از اين خطر مهلک آگاه کنند!

شايعه‌اي وجود دارد که چون دندانپزشکي‌هاي خصوصي از خدمات دولتي کمتر استفاده مي‌کنند اين امر سبب شده از وسايل و تجهيزات پزشکي خود چندبار مصرف استفاده کنند، در حالي که پزشکان دولتي اين امر را رعايت کرده و از ابزار يکبار مصرف استفاده مي‌کنند، اما رعايت نکردن اين امر موجب رعايت نشدن بهداشت و در مواردي شيوع بيماري ايدز در ميان مراجعان دندانپزشکان خصوصي مي‌شود. (روزنامه اعتماد)

انعکاس مجهول و حتي وارونه حقايق مربوط به مسايل بهداشتي، تنها محدود به مطب‌هاي خصوصي دندانپزشکي نمي‌شود. وجاهت پزشکان و تقدس علم پزشکي نيز هر از گاهي قرباني دغدغه روزنامه‌ها و نشريات زرد براي آگاه سازي مردم از راه‌هاي انتقال بيماري بيماري هپاتيت و ايدز مي‌شوند:

«ترک عادت موجب مرض است» شايد يکي از مواردي که نتوان اين مثال را برايش به کار برد، اتاق‌هاي عمل و آي سي يوها باشند. دانشجويان پزشکي عادت کرده‌اند به اينکه ببينند استادان آنها از لوله تراشه‌هاي دايمي و وسايل آندوسکوپي دايمي استفاده مي‌کنند و به عواقب آن هم عادت کرده‌اند. اين مساله براي پرستاران هم عادي شده، به طوري که به راحتي لوله تراشه‌اي را که وارد ناي بيمار مي‌شود، چند بار زير آب مي‌شويند و يا اينکه حداکثر کمي ماده ضد عفوني به آن مي‌زنند، که آن هم حساسيت‌زاست و بعد از خشک شدن دوباره از آن استفاده مي‌کنند (روزنامه جام جم).

آنها حتي از جملات و اظهار نظر کارشناسان و مسوولان به گونه‌اي استفاده مي‌کنند که تنها موجب سوء تفاهم و برداشت ديگرگونه از موضوع مي‌شود. آن‌چنان که روزنامه‌اي مثلا در تاييد اين ادعا که مراکز بهداشتي و درماني از وسايل يک‌بار مصرف و بهداشتي استفاده نمي‌کنند، نقل قول رييس اداره امور بيمارستان‌ها و اورژانس بيمارستاني وزارت بهداشت را به گونه‌اي مي‌آورد که گويي به دليل عدم صرفه اقتصادي استفاده از وسايل يکبار مصرف در حوزه بهداشت هنوز قابل اجرا نيست:

«استفاده از وسايل يکبار مصرف ايده‌آل است و ما هم مخالف نيستيم، اما بايد برآورد هزينه کرد که آن هم نياز به پژوهش دارد و بايد با محوريت اقتصاد، سلامت آن را بررسي کرد و ديد که آيا هزينه‌ها و اثر بخشي آن با يکديگر هماهنگي دارند يا خير.»


از چه چيزي بايد ترسيد

متاسفانه شکل ناقص اطلاع رساني به جامعه در مورد راه‌هاي ابتلا به بيماري‌هايي چون ايدز و هپاتيت بيشتر موجب تشويش اذهان و ايجاد هراس از مراجعه به مکان‌هايي شود که احتمال ابتلا به بيماري در آنها وجود دارد.

اما در حالي که الگوي غالب انتقال بيماري ايدز در ايران اعتياد تزريقي و روابط جنسي مشکوک است، به نظر مي‌رسد تبليغات رسانه‌ها بيشتر روي آگاه‌سازي مردم از احتمال ابتلاي آنان از راه مراجعه به مراکز درماني مانند دندانپزشکي، آزمايشگاه و بيمارستان و امثالهم متمرکز شده است. اين آگاه‌سازي چه در قالب مشاوره و سوال و جواب‌هاي پزشکي و چه انعکاس اخبار و حوادث از جريان آلودگي، ابتلا و مرگ افراد ايدزي انجام مي‌شود.

اگرچه آلودگي پزشك، دندانپزشك و يا ساير کارکنان مراکز بهداشتي و عدم رعايت احتياط و يا استفاده وسايل از غير استريل و آلوده مي‌تواند سبب‌ساز انتقال آلودگي به بيمار و پرسنل مراکز بهداشتي درماني شود، اما به اذعان بسياري از مسوولان امر تاکنون موردي از آلودگي بيماران در مطب‌ها و مراکز دندانپزشکي گزارش نشده است. آنچنان که دکتر محمد مهدي وردي، مدير کل دفتر سلامت دهان و دندان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي نيز در مصاحبه اختصاصي با مجله سپيد در سال گذشته، اين موضوع را مورد تاکيد قرار داد و افزود: «با توجه به اينکه تمامي مراکز درماني دندانپزشکي ملزم به تجهيز با دستگاه اتوکلاو مي‌باشند که در غير اين صورت تعطيل مي‌شوند، تاکنون انتقال ايدز از دندانپزشکان به بيماران مطب دندانپزشکي در داخل کشور گزارش نشده است، ولي در هر صورت رعايت دقيق اصول کنترل عفونت به نفع دندانپزشکان و بيماران خواهد بود.»


کاسبي از ترس مردم

ترس از انجام درمان دندانپزشکي به جهت احتمال به ابتلا به بيماري‌هايي همچون ايدز و هپاتيت بيشتر به علت عدم آگاهي از رعايت «اصول حفاظت شخصي در مرکز دندانپزشکي» است. اما گويا اين ناآگاهي، براي برخي از مراکز درماني و بهداشتي چندان بي‌منفعت نيز نبوده است. دغدغه مردم در مورد کيفيت خدمات بهداشتي ارايه شده از سوي اين‌گونه مراکز، اين روزها بهانه‌اي براي مانور تبليغاتي آنان شده است تا با استفاده از مضاميني چون «محيط درماني پاکيزه و استريل، ضدعفوني کليه وسايل با مواد ويروس‌کش قوي و استفاده از وسايل پيشرفته استريليزاسيون مانند اتوکلاو و فور» بيماران بيشتري را به سوي خود جلب کنند و به بهانه تمرکز بيشتر روي مسايل بهداشتي، مبالغ بالاتري را از آنها مطالبه نمايند. در حالي که امروزه وجود دستگاه اتوکلاو براي اعطاي امتياز به مطب‌ها و کلينيک‌هاي دندانپزشکي از ضروريات است و مراکز فاقد اتوکلاو محکوم به تعطيلي مي‌باشند و جداي از اين بسياري از وسايل که شائبه انتقال بيماري در آنها وجود دارد به صورت يکبار مصرف مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

مشاهده مطلب ارسال شده بعد



 

بیشتر بخوانید...

  امکانات مطالب
نسخه PDF ◊
مشاهده نسخه چاپي ◊
دريافت فايل مطلب (Rtf Format) ◊
مشاهده نسخه XML ◊
ارسال اين مطلب به ديگران ◊
بازگشت ◊

  فهرست مطالب مرتبط

  نظر شما درباره اين مطلب
 
 

 




 

امتياز شما به تحلیل اين مطلب


نظرات دیگران در مورد این مطلب

صفحه اصلی
  • سرمقاله
  • پزشکي و جامعه
  • سياست سلامت
  • پشت پرده
  • يک هفته با رسانه ها
  • داروخانه
  • تجهيزات پزشکي
  • روزنه
  • پاويون
  • جهان پزشکي
  • صفحه آخر

  • آرشیو
  • جستجوی پيشرفته
  • عضویت در سایت
  • فهرست مطالب
  • ارسال خبر
  • لینک های مفید
  • تماس با ما
  • درباره ما
  • RSS


1387 © کليه حقوق مادی و معنوی اين سايت متعلق به موسسه فرهنگی ابن سينای بزرگ بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است | نگارش: نرم افزار تحريريه الکترونيک - نسخه5