سال 9 | شماره 420 | پنجشنبه 21  ارديبهشت  1392 | 32 صفحه

 

نمایش جزئیات مطلب / زمان مخابره مطلب :22/9/1390      15:31:0      تعداد بازديد كنندگان مطلب:7866



سميه مقصودعلي/ نسيم تقوي/«ميزگرد زيبايي» درباره مشکل پوستي خانم فاطمه رضايي با حضور دكتر محمدعلي نيلفروش‌زاده، دکتر مجتبي اميري، دکتر اميرهوشنگ احساني و دکتر فريبا قلمكار متخصصان پوست و مو، دكتر محمدرضا خدايي روان‌پزشك،
دكتر محبوبه سادات?حسيني فوق تخصص غدد، دكتر تيرنگ نيستاني متخصص تغذيه
و دكتر فريبرز غفاري‌حق متخصص قلب و عروق
ليکن پلان از تشخيص تا درمان


مهمان اين هفته «ميزگرد زيبايي» يکي از خوانندگان «سلامت» است که ما را در جريان علايم بيماري?ا‌ش قرار داد. اين خانم به «ليکن?پلان» که يک بيماري التهابي نسبتا شايع پوست و مخاط است مبتلاست...

 اگرچه اين بيماري غالبا در افراد ميانسال رخ مي‌دهد، اما احتمال ابتلا در هر سني وجود دارد. اين خواننده «سلامت» نگران بود که مشکلش درمان مي?شود يا خير؟ اميدواريم نظرات کارشناسان «سلامت» براي ايشان و تمام خوانندگان عزيز مفيد واقع شود.

فاطمه رضايي كه مشکلش از دو ماه و نيم پيش شروع شده، مي گويد:

ايـن بـيـمـاري از دسـت‌هـايـم شـروع شـد

سلامت: خانم رضايي! چند سالتان است؟

68 سال

سلامت: شغل شما چيست؟

دبير بازنشسته آموزش و پرورش هستم.

سلامت: چند وقت است متوجه بيماري‌تان شده‌ايد؟

تقريبا 2 ماه و نيم است. اواخر ماه رمضان، خانه يكي از دوستانم افطاري دعوت بودم. بعد از افطار متوجه شدم روي دست راستم مي‌خارد. اول فكر كردم پشه نيشم زده است اما خارش و دانه‌هاي قرمز برطرف نشد و چند روز بعد تبديل به دلمه با پوستي ضخيم و سياه‌رنگ شد و من به پزشك عمومي مراجعه كردم.

سلامت: تشخيص ايشان چه بود؟

گفتند حساسيت و آلرژي دارم و بهتر است از انگشتر، دستبند و ساعت استفاده نكنم. اين کار را كردم اما بهبود پيدا نكردم.

سلامت: به متخصص پوست مراجعه نكرديد؟

راستش نه. دوباره به همان دكتر مراجعه كردم. ايشان برايم آزمايش خون تجويز كردند اما متوجه ناراحتي‌ام نشدند. به توصيه يكي از دوستان، آزمايش?هايم را به متخصص گوارش و كبد نشان دادم. اما ايشان هم قرص‌هاي ضدحساسيت برايم تجويز كردند و گفتند كهير زده‌ام.

داروهاي تجويزي را كامل استفاده كردم اما باز هم بهتر نشدم. در نهايت به متخصص پوست مراجعه كردم كه بعد از معاينه گفتند به ليكن پلان مبتلا هستم و زمان طولاني مي‌برد تا خوب شوم.

سلامت: چه درماني پيشنهاد دادند؟

برايم پماد و آنتي‌هيستامين تجويز كردند كه فايده‌اي نداشت. دوباره به متخصص پوست ديگري مراجعه كردم. تشخيص ايشان هم همان بيماري بود. البته تاكيد كردند كه ليكن پلان اصلا حساسيت نيست. بعد از تكه‌برداري و فرستادن آن به آزمايشگاه هم گفتند كه تشخيصشان درست بوده و پماد موضعي دادند كه حاوي كورتون بود.

سلامت: دانه‌ها در كدام نواحي از بدنتان پراكنده شده‌اند؟

اول روي دستانم اما به سرعت تمام بدنم را گرفت. در حال حاضر زيربغل، روي شكم، پشت كمر، پاها حتي صورت و پشت پلك‌هايم هم دانه‌زده است.

سلامت: مشكل اصلي اين دانه‌ها چيست؟

هم از لحاظ زيبايي مساله‌ساز شده‌اند هم اينكه كنجكاوي اطرافيان را برانگيخته‌اند و مدام از من مي‌پرسند كه اين دانه‌ها چيست و آيا واگير دارد يا خير اما مهم‌تر از اينها خارش شديدي است كه دارم و با هيچ كرم يا قرص ضدحساسيتي هم برطرف نشده است.

سلامت: آيا با خاراندن تعداد دانه‌ها بيشتر مي‌شود؟

بله.با خاراندن گاهي پوسته روي آنها كنده مي‌شود و بعد پوستي سفيدرنگ رويش را مي‌گيرد و در اطراف همان ناحيه پر از جوش مي‌شود.

سلامت: كرم‌هاي موضعي تجويزي فايده‌اي داشته‌اند؟

مدت طولاني نيست كه از آنها استفاده مي‌كنم ولي به نظرم مي‌آيد كه فايده‌ داشته?اند. البته پزشك گفتند داروهاي خوراكي كورتوني موثر هم وجود دارد اما به دليل عوارض پيشنهاد نمي‌شود.

سلامت: پزشك در مورد علت ابتلايتان به اين بيماري توضيحي ندادند؟

گفتند منشاء عصبي دارد و علت آن استرس‌هايي است كه به من وارد شده است.

سلامت: آيا شخص ديگري هم در خانواده به اين بيماري دچار است؟

در خانواده سابقه كهير داريم اما ليكن‌پلان خير.

سلامت: آيا به بيماري‌هاي داخلي خاصي مبتلا هستيد؟

چربي و فشارخونم بالاست و قرص امپرازول و داروهاي ضدچربي مصرف مي‌كنم.

سلامت: آيا داروهايي كه مصرف مي‌كنيد تداخلي با داروهاي تجويزي ندارد؟

دکتر تنها در مورد مصرف پروپرانولول گفتم و ايشان معتقد بودند كه مصرف اين دارو مي‌تواند باعث تاخير روند بهبود‌م شود. به همين دليل مصرف آن را قطع كردم.

نگاه متخصص پوست و مو

نظر دکتر محمدعلي نيلفروش‌زاده درباره سوژه «ميزگرد زيبايي»

لـيکـن پـلان واگـيـر نـدارد

سلامت: آقاي دکتر! ليكن‌پلان مسري است؟

نه، ليکن‌پلان يک بيماري عفوني نيست که از شخصي به شخصي سرايت کند. حتي به نظر نمي‌رسد توارث و تغذيه در ايجاد آن نقشي داشته باشند بلكه در گروه بيماري‌هاي خودايمني قرارمي‌‌گيرد.

سلامت: اين بيماري بيشتر چه نواحي‌اي از بدن را درگير مي‌كند و در چه سنيني شايع‌تر است؟!

اين‌ عارضه‌ ممكن‌ است‌ پوست‌ پاها، تنه‌، بازو، مچ‌ دست‌ يا حتي آلت‌‌تناسلي‌ مرد يا پوشش‌ داخلي‌ دهان‌ يا مهبل، ناخن‌هاي‌ پا و دست‌ (اطراف‌ يا تقريبا زير بستر ناخن‌) را درگير كند و‌ در همه‌ سنين‌ ديده‌ مي‌شود ولي‌ در بزرگسالان‌ بالاي‌ 40 سال‌ شايع‌تر است‌.

سلامت: عوامل افزايش‌دهنده خطر ابتلا چيست؟

نمي‌توان با قطعيت مواردي را نام برد اما مصرف برخي داروها يا مواجهه‌ با مواد شيميايي ‌و استرس‌ و نگراني‌، خستگي‌ يا كار زياد مي‌تواند در بروز آن موثر باشد. پوست، قشري است که اندام‌هاي ما را دربرمي‌گيرد و مرز ميان بيرون و درون و در تماس مستقيم با دنياي خارج و عوامل محيطي است.

سلامت: نقش استرس‌ و نگراني‌ در بروز اين بيماري تا چه حد است؟

اهميت نقش عوامل روحي- رواني در بيماري‌هاي پوستي براي متخصصان پوست به خوبي شناخته شده است. تعامل بين پوست و ذهن افراد، به اشكال مختلف تظاهر مي‌كند؛ مثلا در مورد بيماري‌هاي عود‌كننده‌اي مثل بيماري‌هاي التهابي پوست (اگزما، پسوريازيس و آكنه) نقش تشديد‌كننده استرس و عوامل هيجاني به اثبات رسيده است. علاوه بر اين، بروز ضايعات و مشكلات پوستي به علت ايجاد ظاهر نازيبا، باعث ايجاد فشار روحي در فرد مي‌شود. در مورد بيماري‌هايي مثل ويتيليگو يا لک و پيس و آلوپسي آره‌آتا (ريزش تکه‌اي مو)، مشكل اصلي و عمده بيمار، فشار رواني ايجاد شده به علت نازيباشدن است. همين دانه‌هاي خارش‌دار حالا با هر تشخيصي، مي‌توانند به بيمار استرس وارد کنند و آرامش را از او بگيرند.

سلامت: اين بيماري قابل‌درمان است؟

بله، علايم‌ با درمان‌ قابل‌ كنترل‌ است‌، ولي‌ درمان اين‌ اختلال‌ مشكل و پردردسر است و ماه‌ها تا سال‌ها طول‌ مي‌كشد و اغلب بيمار از مزمن‌شدن بيماري خسته مي‌شود اما بايد به‌ ادامه‌ درمان‌ پايبند بماند تا نتيجه بگيرد. حتي‌ اگر نتايج‌ آن‌ نااميدكننده‌ يا پاسخ‌ درماني‌ آهسته‌ باشد. هنوز درمان قطعي‌اي براي ليکن‌پلان وجود ندارد ولي اغلب مي‌توان خارش را کنترل کرد و ظاهر ضايعات را بهبود بخشيد. از آنجا که تظاهرات اين بيماري در افراد مختلف متفاوت است، نمي‌توان هيچ درماني را به‌عنوان درمان قطعي و کامل براي همه بيماران در نظر گرفت. هدف‌ عمده از درمان‌، تسكين‌ علايم‌ و به‌خصوص‌ خارش‌ است‌. شايع‌ترين روش‌هاي درماني شامل استفاده از کرم‌ها و پمادهاي کورتيکواستروييد موضعي يا ساير داروهاي ضدالتهاب و آنتي‌هيستامين‌هاي خوراکي هستند.

سلامت: آيا بيمار هم مي‌تواند در درمان خود نقش موثري داشته باشد؟

بله، علاوه بر شکيبايي و پيگيري درمان، فرد مبتلا مي‌تواند با كاهش‌ استرس‌،‌ به‌ پيشگيري‌ از عود ضايعات‌ كمك‌ كند. بيماران بايد روش‌هاي‌ آرامسازي‌ را ياد بگيرند‌ يا در صورت‌ لزوم‌ براي‌ كاهش‌ استرس‌ به مشاور‌ مراجعه كنند. اگر ليكن‌پلان‌ به علت مصرف‌ دارويي‌ بروز كرده باشد، حتما پزشك‌ درباره‌ تغيير مقدار مصرفي‌ يا ‌دارو اقدام خواهد كرد البته به شرطي که بيمار همه اطلاعات لازم را در اختيار وي قرار داده باشد. براي فعاليت، محدوديتي‌ وجود ندارد و اگر کسي با فعاليت و ورزش به آرامش مي‌رسد، توصيه مي‌کنيم اين كار را انجام دهد حتي رژيم غذايي ‌خاصي‌ هم لازم‌ نيست‌.

سلامت: حرف آخر؟

به همه افراد مخصوصا سالمندان توصيه مي‌کنم به محض اينکه هر علامت و تغييري در شرايط جسمي يا روحي خود مشاهده كردند با پزشک و ترجيحا متخصص طب سالمندي مشورت کنند چون برخي از بيماري‌ها با علامت خاصي که مختص سنين سالمندي است، بروز مي‌كنند. چند نکته وجود دارد که سالمندان با رعايت آنها، مي‌توانند به سلامت و شادابي پوست خود کمک کنند.

1. با افزايش سن، پوست خشک‌تر و اين خشکي در آب و هواي سرد و بادشديد تشديد مي‌شود و خشکي پوست باعث پوسته پوسته‌شدن و ايجاد خارش خواهد شد و در موارد خفيف مي‌توان آن را با استفاده از يک کرم مرطوب کننده بلافاصله پس از استحمام بر طرف كرد. استفاده از صابون‌هاي قليايي و ليف و آب داغ نيز بايد محدود شود زيرا مي‌تواند خشکي پوست را تشديد کند.

2. با افزايش سن، پوست كم‌كم خاصيت ارتجاعي خود را از دست مي‌دهد و رشته‌هاي کلاژن و الاستين ضعيف مي‌شود. همزمان با اين تغييرات، نيروي جاذبه زمين هم آن را دچار افتادگي مي‌کند. پيري پوست دو منشاء دروني و بيروني دارد و منشاء بيروني آن كه به عوامل مختلفي از جمله نورآفتاب، سيگار کشيدن، فقر تغذيه‌اي و برخي حرکات نامناسب عضلاني صورت مربوط است، قابل پيشگيري است. براي پيشگيري از چين و چروک ناشي از نورآفتاب، بايد از کرم ضدآفتاب با درجه محافظت يا SPF مناسب استفاده کرد و کلاه لبه‌دار و لباس پوشيده هم مي‌توانند آن را از تماس با نور خورشيد محافظت کنند. سعي كنيد بين ساعت‌هاي 10 صبح تا 4 بعدازظهر در معرض تابش نور خورشيد نباشيد. سيگار نيز تاثير بسيار مهمي در پيرشدن و تغيير رنگ پوست دارد، به‌طوري كه افراد سيگاري 8 تا 20 سال پيرتر از سن واقعي خود به نظر مي‌رسند پرهيز هميشگي از دود سيگار را براي كساني که به جواني پوست خود اهميت مي‌دهند، توصيه مي‌کنم.

نگاه متخصص پوست و مو

فرق ليکن پلان و آلرژي پوستي

دكتر مجتبي اميري/ عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي بقيه?ا...

ليكن پلان يك بيماري خودايمني است كه پوست، مو، ناخن و مخاط‌ها را درگير مي‌كند و چون تابلوهاي باليني متعددي دارد از آن به عنوان «مقلد بزرگ» نام مي‌برند. يعني اين بيماري به اشكال مختلف خود را نشان مي‌دهد. براي اين خانم به اشتباه تشخيص آلرژي و اگزماي پوستي داده‌اند. آلرژي پوستي يا اگزما نوعي واكنش حساسيتي است كه اشكال مختلفي دارد اما اين دو بيماري به ندرت با هم اشتباه گرفته مي‌شود. آنچه قابل توجه است، اينكه گاهي آلرژي پوستي و ليكن پلان همراه با هم بروز مي‌كنند يعني ممكن است فردي كه مبتلا به آلرژي پوستي است، همزمان به ليكن پلان مبتلا شود.

ضايعات اگزمايي ضايعات شديدا خارش‌دار هستند كه خاراندن آنها به خراشيدن ختم و ضايعات به هم ملحق مي‌شوند. ابتدا ضايعات ترشح‌دار و قرمز هستند و ضخامت ندارند اما به مروز به دنبال خاراندن پوست ضخيم و تيره مي‌شوند. افرادي كه مبتلا به آلرژي مي‌شوند معمولا پوست خشكي دارند و زمينه خانوادگي ابتلا به آلرژي در آنها وجود دارد و ضايعات مرتبا در آنها عود مي‌كند.

برخلاف ضايعات اگزمايي، ضايعات ليكن‌پلان به صورت پاپول و به شكل مسطح و قطر كمتر از يك سانتي‌متر است. رنگ ضايعات ليكن‌پلان بنفش مايل به قهوه‌اي است وخارش اين ضايعات به حدي نيست كه به خراشيدن منتهي شود و معمولا در نواحي مچ دست و پا و كمر ديده مي‌شود. حتي اشكالي از ليكن پلان وجود دارد كه خود را تنها به شكل تيره‌شدن پوست نشان مي‌دهد.

درمان‌هايي كه براي اگزما توصيه مي‌شود، معمولا مي‌تواند باعث بهبود ليكن?پلان شود ولي براي درمان كامل به درمان‌هاي قوي‌تر نياز است. نكته‌اي كه بايد به آن اشاره كرد اين است كه ضايعات ليكن‌پلان برخلاف ضايعات اگزمايي حتي پس از درمان از خود لك به جا مي‌گذارند.

با توجه به توصيفاتي كه اين خانم از بيماري‌شان دادند، به نظر بنده هم مشكل پوستي ايشان ليكن‌پلان است و توصيه مي‌كنم به درمان‌هاي تجويزي پزشك خود عمل كنند.

نگاه متخصص پوست و مو

درمان خارش ليكن‌پلان

دكتر فريبا قلمكار/ عضو هيأت علمي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي

ليكن‌پلان از بيماري‌هاي خارش‌دار طبقه‌بندي مي‌شود و خارش آن گاهي بسيار ناراحت‌ كننده است. به طور كل وقتي مدتي از شروع بيماري گذشت و ضايعات از حالت بنفش‌رنگ و تازگي درآمدند و براساس نوع پوست بيمار قهوه‌اي شدند، خارش‌ها كمتر مي‌شود. به بيماران توصيه مي‌شود ضايعات ليكن پلان را تا حد ممكن نخارانند. خارش در صورتي كه باعث خراشيدگي ضايعات شود يا به طور کل هرگونه صدمه به پوست در اثر زمين خوردن يا بريدگي مي‌تواند به وسعت سطح ضايعات منجر شود.

براي كاهش خارش ليكن‌پلان معمولا از داروهاي آنتي‌هيستاميني، كورتون موضعي و اگر سطح ضايعات وسيع باشد، كورتيكواستروييدهاي سيستميك استفاده مي‌شود. معمولا در شرايط خاص مثل اين خانم كه سنشان هم بالاست داروهاي كورتوني خوراكي تجويز نمي‌شود و از ساير داروها كمك گرفته مي‌شود.

نگاه متخصص پوست و مو

فرق كهير و ليكن‌پلان

دكتر اميرهوشنگ احساني/ عضو هيأت علمي دانشگاه علوم پزشکي تهران

كهير نوعي بيماري التهابي پوست است كه در اثر واكنش بدن به يك ماده يا افزايش حساسيت به يك آلرژن خارجي مثل دارو يا غذا يا يك بيماري يا حتي عفونت داخلي بروز مي‌كند. كهير 3 مشخصه عمده دارد؛ ضايعات كهيري بيش از 24 ساعت ادامه پيدا نمي‌كنند، در سطح آن هيچ شكلي از پوسته‌ريزي مشاهده نمي‌شود و در نهايت ممكن است چند سال در بدن وجود داشته باشند و مرتبا عود كنند. معمولا كهير و ليكن‌پلان با هم اشتباه گرفته نمي‌شوند.

ضايعات كهيري همانند ضايعات ليكن‌پلاني خارش دارند و اصلا علامت اصلي كهير خارش است پس از اين جهت نمي‌توان بين اين دو تمايزي قائل شد اما برخلاف كهير كه ضايعات مرتبا روي پوست جابجا مي‌شوند، ضايعات ليكن‌پلاني ثابت هستند و ممكن است ماه‌ها و سال‌ها روي بدن فرد باقي بمانند.

معمولا همان‌طور كه اين خانم اشاره كردند براي درمان كهير از داروهاي آنتي‌هيستامينيك استفاده مي‌شود اما اگر موثر نباشد، داروهاي قوي‌تري هم وجود دارد.

نگاه متخصص تغذيه و رژيم درماني

تاثير تغذيه بر ليكن‌پلان

دكتر تيرنگ نيستاني/ دانشيار انستيتو تحقيقات تغذيه کشور و دانشگاه علوم?پزشکي شهيد بهشتي

دليل بروز ليکن?پلان مشخص نيست اما نكته‌اي كه بايد به آن توجه كرد اين است كه فشارخون بالا، بيماري آرتريت و برخي بيماري?هاي‌هاي قلبي مي‌توانند با واكنش‌هاي شبه ليكن پلان همراه باشند. بيماري هپاتيت C و برخي ناراحتي‌هاي روحي و رواني معمولا با ليكن پلان همراه هستند.

براي درمان ليکن پلان از استروييدها و داروهاي سركوبگر ايمني استفاده مي‌‌شود. درمان تغذيه‌اي براي ليكن‌پلان وجود ندارد اما بسته به وضعيت بيمار مي‌توان حمايت‌هاي تغذيه‌اي به بيمار پيشنهاد داد. مثلا در بيماراني كه استروييدهاي سيستميك (كورتون) براي درازمدت مصرف مي‌كنند، توجه به مساله رژيم غذايي، به ويژه ميزان مصرف كلسيم، پروتئين و پتاسيم، كربوهيدرات و سديم اهميت دارد.

نگاه متخصص قلب و عروق

تاثير داروها بر ليكن‌پلان

دكتر فريبرز غفاري‌حق/ فلوشيپ اينترونشنال کارديولوژي

بسياري از داروها عامل بروز يا تشديد بيماري ليكن‌پلان يا بيماري‌هاي آلرژي‌زاي پوستي هستند. در صورتي كه بيماري دارويي مصرف مي‌كند و پزشك مشكوك است كه همان دارو باعث شعله‌ورشدن بيماري شده يا روند بهبود آن را كند كرده است مثل اين خانم كه به دليل فشارخون و چربي خون بالا دارو مصرف مي‌كنند، بهتر است نوع داروهاي مصرفي را عوض كنند.

قطعا قطع داروي مصرفي توصيه نمي‌شود و لازم است زير نظر پزشك داروي تجويزي تغيير کند.

قطع دارو حتي اگر لازم باشد (به خصوص داروهاي فشارخون در سن بالا) بايد به تدريج انجام?شود زيرا در غير اين صورت فرد را در معرض ناراحتي‌هاي قلبي قرار مي‌دهد. لازم است در صورت نياز، پزشك دوز دارو را كاهش دهد يا دارويي از خانواده ديگري انتخاب كند و در ضمن فشارخون را تحت كنترل داشته باشد تا دارو به دوز موردنظر برسد يا كاملا قطع شود.

نگاه روان‌پزشك

تاثير استرس بر ليكن‌پلان

دكتر محمدرضا خدايي/ عضو هيات علمي دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي

هنوز علت شناخته‌شده‌اي براي بيماري ليكن‌پلان متصور نيست اما برخي بيماري‌هاي پوستي و استرس و فشارهاي روحي مي‌توانند تشديدكننده بيماري باشند. ليكن?پلان بيماري مزمني است و لازم است يك تيم درماني شامل متخصص پوست و روان‌پزشك يا روان‌شناس درصدد درمان آن برآيند. شايد بپرسيد استرس چگونه باعث بروز و تشديد اين بيماري مي‌شود. علت اصلي بروز اين بيماري اختلالات عصبي نيست ولي اختلالات روان‌شناختي و عصبي مي‌توانند باعث تشديد يا آغاز آن شوند. اين موضوع تنها مختص ليكن‌پلان نيست؛ تمام بيماري‌هاي مزمن مثل بيماري‌هاي گوارشي، قلبي و پوستي اين ويژگي را دارند که استرس، افسردگي، عدم رضايت از زندگي، احساس نااميدي و بدحالي مي‌تواند روي آنها اثر گذاشته و باعث تشديد آنها شود. براي درمان توصيه مي‌شود فرد از خوددرماني پرهيز و بعد از پذيرفتن بيماري و اين موضوع كه درمان زمان مي‌برد، به تيم درماني اعتماد كند. بيمار بايد سعي كند استرس‌هايش را تا حد ممكن كم و مشكلاتش را حل كند و با كمك گرفتن از ديگران و توكل به خدا با بيماري‌اش كنار بيايد. فرد بايد بپذيرد كه دوره درمان طولاني است و نبايد انتظار بهبود در كوتاه‌مدت داشته باشد. اين بيماري با هرگونه استرس يا تغييرات هورموني به خصوص در خانم‌ها بدتر مي‌شود اما شناخت بيشتر ليكن‌پلان در بهبود فرد كمك‌كننده خواهد بود. اگر استرس اين خانم بالاست و نمي‌توانند با روش‌هاي مديريت استرس و توانايي حل مساله و كمك‌گرفتن از ديگران آن را كاهش دهند يا دچار افسردگي ناشي از بيماري‌ شده‌اند، مي‌توانند از يك روان‌پزشك كمك بگيرند.

نگاه فوق تخصص غدد

کورتون با همه بدي هايش

گاهي خوب است!

دکتر محبوبه سادات حسيني/ استاديار دانشگاه علوم پزشكي بقيه‌ا...


مصرف كورتون عوارض بسيار زيادي در تمام ارگان‌هاي بدن دارد. اين عوارض از وسيع‌ترين ارگان يعني پوست شروع و به ارگان‌هاي عمقي‌تر مي‌رسد. در ناحيه پوست مصرف كورتون باعث نازك‌شدگي پوست مي?شود و حتي برخي تحقيقات نشان داده احتمال بروز سرطان‌هاي پوست را هم افزايش مي‌دهد. عارضه ديگري كه معمولا بسيار مشكل‌زاست ايجاد ظاهري خاص براي بيمار است؛ يعني صورت بيمار قرمز مي‌شود و وزن فرد افزايش پيدا مي‌كند. اين موضوع براي بسياري از بيماران قابل‌تحمل نيست. كورتون در چشم ايجاد آب سياه مي?کند و اگر مصرف طولاني‌مدت باشد فشار داخل چشم را افزايش مي‌دهد. اين دارو همچنين عوارض قلبي – عروقي دارد و حالتي از سكته قلبي يا نارسايي قلبي در فرد ايجاد مي‌كند. در صورتي كه كورتون بيش از 3-2 ماه مصرف شود، بر چربي‌هاي خون هم اثر منفي مي‌گذارد. كورتون عامل افزايش فشارخون هم هست. افزايش فشارخون و چربي خون خود از عوامل بسيار مهم در بروز بيماري‌هاي قلبي عروقي‌اند. در عين حال مصرف اين دارو بر دستگاه گوارش اثر منفي مي?گذارد و باعث خون‌ريزي‌هاي گوارشي مي‌شود. در مورد كليه هم باعث جمع آب در بدن شده كه خود در افزايش وزن موثر است. مهم‌ترين عارضه كورتون در سيستم عضلاني اسكلتي ايجاد پوكي استخوان است. اگر فرد بالاي 3 ماه بيش از 5 ميلي‌گرم كورتون مصرف كند، لازم است سنجش تراكم استخوان روي او انجام شود زيرا شانس پوكي استخوان بسيار بالاست. متاسفانه نمي?توان با اطمينان خاطر گفت اگر بيمار كمتر از اين دوز كورتون مصرف كند، دچار پوكي استخوان نخواهد شد. بيماري كه كورتون مصرف مي‌كند بايد مراقب پوكي استخوان باشد و پيشاپيش با مصرف كلسيم و ويتامين D از اين عارضه پيشگيري كند. برخي داروها نيز همزمان يا پيش از تجويز كورتون به بيمار داده مي‌شوند تا از بروز پوكي استخوان پيشگيري شود. از ديگر عوارض كورتون اختلال در رشد به خصوص در كودكان است كه معضلي قابل‌توجه به شمار مي‌رود.

كورتون عوارض عصبي هم دارد و در برخي افراد باعث اختلالات رواني و افسردگي و مانيك ايجاد مي‌كنند. قندخون هم در اثر مصرف كورتون بالا مي‌رود و عوارض قابل‌توجهي دارد و به همين دليل در بسياري از موارد درمان‌ ديابت براي افرادي كه كورتون مصرف مي‌كنند اعمال مي‌شود.

بسياري از بيماران وقتي در مورد عوارض كورتون مي‌شنوند تصميم مي‌گيرند مصرف آن را قطع كنند در حالي كه اين كار درست نيست. بايد بيمار همراه پزشك فوايد و مضرات كورتون را در كفه ترازو بگذارند و با توجه به بيماري‌ تصميم‌گيري كنند. در برخي بيماري‌ها مثل پمفيگوس يا لوپوس مصرف كورتون واقعا مي‌تواند جان بيمار را نجات دهد و عوارضش را بايد به جان خريد و با برخي اقدام‌هاي درماني از عوارض پيشگيري كرد. اما در برخي موارد متاسفانه در كشور ما شاهد سوءمصرف كورتون هستيم. مثلا فردي براي افزايش وزن به پزشك مراجعه مي‌كند اما به او كورتون مي‌دهند. اين كار صددرصد اشتباه محض و پر از ضرر است. در مورد اين خانم نيز صلاح بر اين است كه فعلا پمادهاي كورتون موضعي دريافت كنند اما اگر پزشك صلاح ديد كورتون خوراكي دريافت كنند، نبايد بيماران سرخود به دليل عوارضي كه كورتون دارد، استفاده از آن را كنار بگذارند.

مشاهده مطلب ارسال شده بعد



 

بیشتر بخوانید...

  امکانات مطالب
نسخه PDF ◊
مشاهده نسخه چاپي ◊
دريافت فايل مطلب (Rtf Format) ◊
مشاهده نسخه XML ◊
ارسال اين مطلب به ديگران ◊
بازگشت ◊

  فهرست مطالب مرتبط

  نظر شما درباره اين مطلب
 
 

 




 

امتياز شما به تحلیل اين مطلب


نظرات دیگران در مورد این مطلب

صفحه اصلی
  • جامعه سالم
  • موفقيت
  • سفره سالم
  • پوست و مو
  • پرونده
  • زيبايي
  • تناسب اندام
  • درمانگاه
  • دهان و دندان
  • تغذيه
  • موضوع ويژه
  • بچه هاي سلامت
  • صفحه آخر
  • با خوانندگان
  • ميزگرد
  • صنايع غذايي
  • دستور غذا
  • بارداري وزايمان
  • مد وسلامت
  • فرهنگ سلامت
  • كلينيك خانواده
  • فرزند پروري
  • ازدواج و سلامت جنسي

  • آرشیو
  • جستجوی پيشرفته
  • عضویت در سایت
  • فهرست مطالب
  • ارسال خبر
  • لینک های مفید
  • تماس با ما
  • درباره ما
  • RSS


1387 © کليه حقوق مادی و معنوی اين سايت متعلق به موسسه فرهنگی ابن سينای بزرگ بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است | نگارش: نرم افزار تحريريه الکترونيک - نسخه5